Thực Phẩm Hữu Cơ Là Gì? Chúng Có Tốt Hơn Thực Phẩm Vô Cơ Hay Không?

0
40
nhieu nguoi tin thuc pham huu co co loi cho suc khoe hon vo co
Thực phẩm hữu cơ đang càng ngày càng được nhiều người ưa chuộng

Thực phẩm hữu cơ đã bất ngờ trở nên phổ biến trong hai thập kỷ vừa qua.

Trên thực tế, người tiêu dùng Mỹ đã chi 39.1 tỷ đô la cho các sản phẩm hữu cơ vào năm 2014 (1).

Sự phổ biến của nó không có vẻ gì là đang chậm lại vì doanh thu đã tăng hơn 11% trong giai đoạn 2014-2015 (1).

Nhiều người nghĩ rằng thực phẩm hữu cơ an toàn, lành mạnh và ngon miệng hơn các loại thức ăn thông thường (2). Một số khác nói rằng nó tốt cho môi trường và cuộc sống của động vật.

Bài viết này sẽ so sánh một cách khách quan các loại thực phẩm hữu cơ và vô cơ, bao gồm hàm lượng dinh dưỡng và các ảnh hưởng của nó đối với sức khoẻ con người.

Thực phẩm hữu cơ là gì?

Thuật ngữ “hữu cơ” dùng để chỉ quá trình sản xuất một số loại thực phẩm nhất định.

Các thực phẩm hữu cơ được trồng hoặc chăn nuôi mà không dùng đến các hóa chất nhân tạo, hoóc-môn, kháng sinh hoặc các sinh vật biến đổi gen.

Để được dán nhãn hữu cơ, các loại thực phẩm cần phải không chứa các loại gia vị thực phẩm nhân tạo.

Chúng bao gồm các chất làm ngọt nhân tạo, chất bảo quản, phẩm màu, hương liệu và bột ngọt (MSG).

Các loại cây trồng hữu cơ có xu hướng dùng phân bón tự nhiên như phân chuồng để cải thiện sự phát triển của cây trồng. Các loài vật nuôi hữu cơ cũng không được dùng kháng sinh hoặc hoóc-môn.

Nông nghiệp hữu cơ cũng có xu hướng nâng cao chất lượng đất và bảo vệ nguồn nước ngầm. Nó giúp giảm ô nhiễm khiến môi trường trở nên tốt hơn.

Các loại thực phẩm hữu cơ được tiêu thụ phổ biến nhất là trái cây, rau, ngũ cốc, các sản phẩm từ sữa và thịt. Ngày nay, cũng có nhiều loại sản phẩm hữu cơ được chế biến sẵn, chẳng hạn như soda, bánh quy và ngũ cốc ăn sáng.

Kết luận: Thực phẩm hữu cơ được sản xuất thông qua các phương pháp nuôi trồng chỉ dùng các chất tự nhiên. Điều này có nghĩa là nó tránh được tất cả các hóa chất nhân tạo, hoóc-môn, kháng sinh hoặc các sinh vật biến đổi gen (GMO).

Thực phẩm hữu cơ chứa nhiều chất dinh dưỡng hơn

thuc pham huu co chua nhieu dinh duong honCác nghiên cứu so sánh hàm lượng chất dinh dưỡng giữa thực phẩm hữu cơ và vô cơ đã cho ra những kết quả hỗn hợp.

Điều này xảy ra do biến đổi tự nhiên trong việc xử lý và sản xuất thực phẩm.

Tuy nhiên, bằng chứng đã cho thấy rằng các thực phẩm có nguồn gốc hữu cơ chứa nhiều chất dinh dưỡng hơn.

Các loại cây trồng hữu cơ có nhiều chất chống oxy hóa và vitamin hơn

Một vài nghiên cứu đã phát hiện ra rằng thực phẩm hữu cơ có chứa hàm lượng chất chống oxy hóa cao cùng một số chất dinh dưỡng như vitamin C, kẽm và sắt (3, 4, 5, 6).

Trên thực tế, các chất chống oxy hóa có thể cao hơn lên đến 69% trong những loại thực phẩm này (6).

Một nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các loại quả mọng và bắp hữu cơ có chứa nhiều hơn 58% chất chống oxy hoá và 52% vitamin C (5).

Hơn nữa, một nghiên cứu cũng cho biết việc thay thế trái cây, rau và ngũ cốc thông thường với các phiên bản hữu cơ giúp cung cấp thêm chất chống oxy hoá trong chế độ ăn. Điều này có thể so sánh với việc ăn 1-2 phần rau quả mỗi ngày (6).

Các loại thực vật hữu cơ không dựa vào thuốc thuốc trừ sâu để bảo vệ bản thân. Thay vào đó, chúng tạo ra nhiều hợp chất tự bảo vệ, đó là các chất chống oxy hoá.

Điều đó giải thích phần nào lí do những loại thực vật này có hàm lượng cao chất chống oxy hoá.

Mức nitrat thường thấp hơn

Các loại cây trồng hữu cơ cũng đã được chứng minh có hàm lượng nitrat thấp hơn. Trên thực tế, các nghiên cứu cho thấy nồng độ nitrat thấp hơn 30% trong những loại cây này (6, 7).

Nồng độ nitrat cao làm tăng nguy cơ gây một số loại bệnh ung thư (8).

Chúng cũng liên quan đến tình trạng methemoglobinemia, một bệnh ở trẻ sơ sinh gây ảnh hưởng đến khả năng vận chuyển oxy trong cơ thể (8).

Mặc dù vậy, nhiều người tin rằng tác hại của nitrat đã bị phóng đại. Các lợi ích của việc ăn rau có tác dụng vượt trội hơn bất kì ảnh hưởng tiêu cực nào.

Các loại sữa và thịt hữu cơ chứa lượng axit béo tốt hơn

sua chua nhieu axit beo omega 3
Sữa hữu cơ được cho là chứa nhiều axit béo omega 3 tốt hơn

Các loại sữa và sản phẩm từ sữa hữu cơ có chứa một lượng lớn axit béo omega-3 cùng lượng sắt, vitamin E cao hơn một chút và một ít carotenoid (7, 9).

Tuy nhiên, sữa hữu cơ có thể chứa ít selen và i-ốt hơn sữa vô cơ, đây là hai loại khoáng chất cần thiết cho sức khoẻ (9).

Một đánh giá của 67 nghiên cứu cho thấy rằng thịt hữu cơ có chứa hàm lượng axit béo omega-3 cao hơn và chất béo bão hòa thấp hơn so với loại thịt thông thường (10).

Nạp vào nhiều axit béo omega-3 có liên quan đến nhiều lợi ích cho sức khoẻ, trong đó có giảm nguy cơ bệnh tim.

Tuy nhiên, một số nghiên cứu lại không tìm thấy sự khác biệt

Trong khi một số nghiên cứu cho thấy rằng thực phẩm hữu cơ có chứa nhiều chất dinh dưỡng, nhiều nghiên cứu khác đã không tìm ra đủ bằng chứng để kết luận hữu cơ hơn vô cơ (11).

Một nghiên cứu quan sát so sánh sự hấp thụ chất dinh dưỡng của gần 4,000 người trưởng thành tiêu thụ rau quả hữu cơ hoặc thông thường, kết quả cho thấy có mâu thuẫn.

Mặc dù lượng chất dinh dưỡng nhất định trong nhóm hữu cơ có cao hơn một chút, nhưng điều này hầu hết là do lượng rau tiêu thụ cao hơn (12).

Một đánh giá của 55 nghiên cứu cho thấy không có sự khác biệt về hàm lượng chất dinh dưỡng giữa cây trồng hữu cơ so với cây trồng thông thường, ngoại trừ nồng độ nitrat thấp hơn trong sản phẩm hữu cơ (13).

Một đánh giá khác của 233 nghiên cứu cho thấy không đủ bằng chứng mạnh mẽ để kết luận rằng thực phẩm hữu cơ có nhiều chất dinh dưỡng hơn thực phẩm thông thường (11).

Tuy nhiên, cần phải nhớ rằng kết quả của những nghiên cứu này có sự khác nhau khá lớn.

Đó là do hàm lượng chất dinh dưỡng trong thực phẩm phụ thuộc vào nhiều yếu tố, chẳng hạn như chất lượng đất, điều kiện thời tiết và vụ mùa thu hoạch.

Thành phần của các sản phẩm từ sữa và thịt có thể bị ảnh hưởng bởi sự khác biệt về di truyền, giống vật nuôi, thức ăn của vật nuôi, thời gian trong năm và loại trang trại.

Các biến thể tự nhiên trong sản xuất và xử lý thực phẩm khiến việc so sánh gặp nhiều khó khăn. Do đó, kết quả của các nghiên cứu này cần phải được diễn giải cẩn thận.

Kết luận: Các loại cây trồng hữu cơ chứa ít nitrat và nhiều vitamin, chất khoáng và các chất chống oxy hoá nhất định. Các sản phẩm sữa và thịt hữu cơ có chứa nhiều axit béo omega-3. Tuy nhiên, bằng chứng lại được hỗn hợp.

Ít hóa chất và vi khuẩn kháng thuốc

thuc pham huu co it doc to
Không có mấy khác biệt giữa mức độc tố trong sản phẩm thông thường với sản phẩm hữu cơ

Nhiều người chọn mua thực phẩm hữu cơ nhằm tránh hóa chất nhân tạo.

Bằng chứng cho thấy rằng việc tiêu thụ các loại thực phẩm này giúp làm giảm sự tiếp xúc với dư lượng thuốc trừ sâu và vi khuẩn kháng kháng sinh (11).

Một nghiên cứu cho thấy hàm lượng cadimi, một kim loại cực kỳ độc hại, ít hơn 48% trong sản phẩm hữu cơ. Ngoài ra, dư lượng thuốc trừ sâu được tìm thấy nhiều hơn gấp 4 lần trong các loại cây trồng vô cơ (6).

Điều quan trọng cần lưu ý là tuy hàm lượng cadimi và dư lượng thuốc trừ sâu cao hơn trong các sản phẩm cây trồng thông thường nhưng chúng vẫn thấp hơn mức an toàn (14).

Tuy nhiên, một số chuyên gia lo ngại rằng cadmium có thể tích tụ theo thời gian trong cơ thể và gây nhiều tác hại. Rửa, chà, lột vỏ và nấu chín có thể làm giảm các lượng hóa chất này, mặc dù không thể luôn loại bỏ chúng hoàn toàn (15).

Tuy nhiên, các bằng chứng cho thấy tỉ lệ nguy cơ tiếp xúc với dư lượng thuốc trừ sâu trong thực phẩm khá nhỏ và không gây hại (16).

Vì chăn nuôi hữu cơ không dùng kháng sinh ở động vật, nên các sản phẩm này thường có lượng vi khuẩn kháng kháng sinh thấp hơn (17, 18).

Kết luận: Chọn các loại thực phẩm hữu cơ giúp làm giảm sự tiếp xúc với chất độc, dư lượng thuốc trừ sâu và vi khuẩn kháng kháng sinh. Tuy nhiên, mức độc tố trong sản phẩm thông thường vẫn thường thấp hơn giới hạn an toàn.

Thực phẩm hữu cơ có lợi cho sức khỏe hay không?

thuc pham huu co co chat luong giong vo co
Không đủ bằng chứng để chứng minh rằng dùng thực phẩm hữu cơ sẽ mang lại lợi ích cho sức khỏe nhiều hơn so với dùng thực phẩm thông thường

Có một số bằng chứng cho thấy thực phẩm hữu cơ có lợi cho sức khỏe.

Ví dụ, một số nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy, hàm lượng chất chống oxy hóa cao hơn giúp bảo vệ tế bào khỏi bị hư hỏng. Và các nghiên cứu trên động vật cho thấy chế độ ăn hữu cơ có lợi cho sinh trưởng, sinh sản và hệ miễn dịch (7).

Một nghiên cứu cũng báo cáo rằng những con gà được áp dụng chế độ ăn hữu cơ đã giảm việc tăng cân và có hệ miễn dịch mạnh hơn (19).

Các nghiên cứu quan sát trên con người đã liên kết thực phẩm hữu cơ với tác dụng làm giảm nguy cơ dị ứng và chàm ở trẻ em và trẻ sơ sinh (7, 20, 21).

Một nghiên cứu lớn quan sát trên 623,080 phụ nữ cho thấy không có sự khác biệt về nguy cơ gây ung thư giữa những người không bao giờ ăn thực phẩm hữu cơ và những người ăn thường xuyên (22).

Một nghiên cứu khác nhận thấy rằng mức oxy hóa ở nam giới đã tăng cao hơn sau khi áp dụng chế độ ăn hữu cơ. Tuy nhiên, nghiên cứu này rất nhỏ và không ngẫu nhiên (23).

Khi 16 người tuân theo chế độ ăn uống thông thường hoặc hữu cơ trong hai giai đoạn kéo dài 3 tuần, những người áp dụng chế độ ăn hữu cơ có nồng độ chất chống oxy hóa cao hơn một chút trong nước tiểu. Tuy nhiên, nghiên cứu này cũng có những hạn chế có thể gây ra sự khác biệt (24).

Thật không may, đơn giản là không có đủ bằng chứng để khẳng định rằng thực phẩm hữu cơ có lợi cho sức khỏe con người nhiều hơn các loại thực phẩm thông thường (7, 11).

Do đó cần nhiều nghiên cứu chất lượng cao hơn.

Kết luận: Không đủ bằng chứng để chứng minh rằng dùng thực phẩm hữu cơ sẽ mang lại lợi ích cho sức khỏe nhiều hơn so với dùng thực phẩm thông thường.

Thực phẩm rác hữu cơ vẫn là thực phẩm rác

khoai tay chien co haiChỉ vì một số sản phẩm được dán nhãn là “hữu cơ” không có nghĩa là nó lành mạnh.

Các sản phẩm này vẫn là thực phẩm chế biến có hàm lượng calo, đường, muối và chất béo cao.

Chẳng hạn như các loại bánh quy, khoai tây chiên, soda và kem hữu cơ có thể mua ở siêu thị.

Dù là hữu cơ nhưng các sản phẩm này vẫn không lành mạnh. Do đó nếu đang cố gắng giảm cân hoặc ăn uống lành mạnh, những loại thực phẩm này có thể gây hại cho cơ thể.

Các bao bì sản phẩm hữu cơ thường ghi rằng các thành phần bên trong là “tự nhiên” – ví dụ, dùng đường mía nguyên chất thay cho đường cát. Tuy nhiên đường vẫn là đường.

Phần lớn dân số đã tiêu thụ quá nhiều đường. Việc nghĩ rằng dùng đường hữu cơ là tốt cho sức khỏe là sai hoàn toàn.

Nói một cách đơn giản, khi chọn thức ăn rác hữu cơ, đó chỉ là chọn phiên bản chất lượng cao hơn một chút so với thức ăn rác thông thường.

Tuy nhiên, vì những quy định chung cấm dùng các chất phụ gia thực phẩm nhân tạo trong các loại thức ăn này nên việc chọn mua thực phẩm hữu cơ là một cách tốt để trách phần lớn chất hóa học có trong thực phẩm thông thường.

Kết luận: Thực phẩm hữu cơ đã qua chế biến vẫn chứa ít chất dinh dưỡng và có nhiều chất béo, đường và calo phụ gia. Thực phẩm rác hữu cơ vẫn là thực phẩm rác.

Cách nhận biết khi mua sản phẩm hữu cơ

con dau thuc pham huu co usda
Con dấu thực phẩm hữu cơ của USDA

Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) đã thiết lập một chương trình chứng nhận hữu cơ.

Điều này có nghĩa là bất kỳ người nông dân hoặc nhà sản xuất thực phẩm nào bán các loại thực phẩm hữu cơ phải đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt của chính phủ.

Nếu quyết định chọn mua hữu cơ, điều quan trọng là phải tìm kiếm con dấu hữu cơ của USDA.

Ngoài ra, hãy đọc kĩ các dòng chữ trên bao bì để có thể xác định thực phẩm thực sự hữu cơ hay không:

  • 100% hữu cơ: sản phẩm này hoàn toàn được làm từ các thành phần hữu cơ.
  • Hữu cơ: Ít nhất 95% thành phần trong sản phẩm này là hữu cơ.
  • Sản xuất bằng hữu cơ: Ít nhất 70% thành phần là hữu cơ.

Nếu một sản phẩm chứa ít hơn 70% thành phần hữu cơ, nó sẽ không được dán nhãn hữu cơ hoặc có đóng dấu của USDA.

Các tiêu chuẩn tương tự cũng được áp dụng ở Châu Âu, Canada và Úc. Mỗi quốc gia hoặc lục địa đều có con dấu riêng để giúp người tiêu dùng xác định thực phẩm hữu cơ.

Kết luận: Để xác định thực phẩm hữu cơ, hãy tìm con dấu thích hợp hoặc các dòng chữ trên bao bì giống 1 trong 3 ví dụ kể trên.

Thông điệp chính

Thực phẩm hữu cơ chứa nhiều chất chống oxy hoá và chất dinh dưỡng hơn thực phẩm thông thường dù các bằng chứng vẫn chưa thống nhất.

Tiêu thụ thực phẩm hữu cơ cũng cóth ể giảm sự tiếp xúc với các hóa chất, hoóc-môn và vi khuẩn kháng kháng sinh nhân tạo.

Tuy nhiên, chúng thường đắt và bị hỏng nhanh hơn.

Thêm vào đó, vẫn chưa rõ chất hữu cơ có thêm lợi ích sức khỏe nào hay không.

Có nên mua sản phẩm hữu cơ hay không là một sự lựa chọn cần dựa trên sở thích và giá trị món hàng.

Chia sẻ

Để lại một trả lời

Hãy là người đầu tiên nhận xét!

Thông báo cho
avatar
wpDiscuz